TEATR IM. A. FREDRY W GNIEŹNIE

 
2020, grudzień, Festwial Boska Komedia
I TAK NIKT MI NIE UWIERZY

Jolanta Janiczak

reż. Wiktor Rubin

premiera 19 czerwca 2020 

Postać i ponura historia Barbary jest w gnieźnieńskim spektaklu pretekstem do snucia całkiem współczesnej opowieści o tym, że to zawsze silniejsi określają narrację, że ich opowieści są obowiązujące, a te pochodzące od słabszych - są ośmieszane, postponowane, niewiarygodne; także o tym, że przemoc ma naturalną skłonność do eskalacji, i że  - cóż, to już komentarz wybitnie współczesny - kobietom od zawsze odmawiało w mniej lub bardziej zawoalowany sposób prawa do posiadania ciała czy życia według własnej moralności.

Historia Barbary Zdunk, ostatniej europejki spalonej na stosie, była na tyle okrutna, że – właśnie – trudna do uwierzenia. I istotnie – nie mówiła, co ją spotkało, bo i „tak nikt jej nie uwierzył”. Nie będę może pisał, przez jakie kaźnie przechodziła, bo trochę nie o to chodzi i trochę ową przemocą twórcy epatują, odniosłem wrażenie, że dosłowność w tym metaforycznym jednak spektaklu nie dodawała, ale zabierała.

Trudno się tego tekstu słuchało, był mocno pourywany, jakby specjalnie chciano zmęczyć widza, przed monitorem całą energię skupiałem na jakieś posklejanie tej historii, na jej zrozumienie, czytam jednak w recenzjach, że to atut. No nie wiem, mnie to nie poruszyło.

 

2020, grudzień, Warszawskie Spotkania Teatralne

HISTORIA PRZEMOCY

Édourd Louis, adapt. Jan Czapliński

reż. Ewelina Marciniak

premiera 19 października 2019 

To nie jest ani o zwyczajności przemocy ani o jej przypadkowości czy - banalności. Jest to bowiem spektakl o tym, że niekiedy nie jesteśmy w stanie znieść skutków swoich decyzji. Louis przecież WIEDZIAŁ, że coś takiego go spotka, gdy podjął decyzję o nocnym spacerze przez niebezpieczną paryską dzielnicę w wigilijną noc. Z jakichś powodów (Freud?) potrzebował tej „przygody”, ale z jej skutkami już nie był w stanie się zmierzyć. Może przypomnę - bohater poznaje na ulicy kochanka, który mu kradnie telefon, oraz piąte tej nocy bzykanko (excusez le mot) wymusza, policja, rodzina i lekarze nie są w stanie zrozumieć krzywdy, jakiej Louis doznał, w widzianym przeze mnie kiedyś spektaklu wiedeńskim motyw przesłuchania, zagarnięcia historii i upokorzenia ofiary przez państwo – mówiąc w skrócie – był dużo mocniej podkreślony.

Cóż, miało boleć – było letnio. Scenografia, światła i rewelacyjny Wacław Zimpel z klarnetem na zywo nie pomogli mi w wykrzesaniu dla bohatera choćby krzty empatii. Może dlatego, że ten tekst jest słaby, to po prostu wydmuszka.